facebook

2003 yılından bu yana hizmet veren müessesemizdeki gözlemlerimize göre pek çok çift, ancak kendi başlarına geldiği zaman vajinismus hastalığını duyduklarını tarafımıza ifade etmektedirler. Pek çok kadın vajinismus belirtileri (bulguları) ile ilgili yazıları okuduktan sonra kendilerinde vajinismus hastalığından şüphe etmektedirler. Bu bölümde vajinismusbelirtileri ile ilgili konular ele alınmaktadır.

Vajinismus belirtileri fazladır
Vajinismus belirtileri – bulguları kişiden kişiye farklılıklar gösterebilir. Pek çok kişi kendisindeki sorunları araştırırken vajinismus belirtileri ile kendi şikâyeti arasında benzerlikler kurar, hatta kendi tanısını kendisi koyar.

Acaba vajinismus muyum?
Tarafımıza başvuran hastalarımızdan bize sık olarak yöneltilen sorular arasında “acaba vajinismus olabilir miyim, vajinismus belirtileri neler?” gibi sorular bulunmaktadır.

Vajinismus tanımı
Vajinismus hastalığı, cinsel ilişki sırasında vajinanın üçte birlik aşağı kısmında yer alan pelvik kasların ilişki sırasında kontrol dışında kasılması sonucunda cinsel ilişkinin gerçekleşememesi veya çok zor olarak gerçekleşmesi ile kendisini gösteren bir problemdir.

Bazen de korkular o kadar yoğundur ki kişi eşiyle sevişme sonrası bırakın deneyip kasılmayı, cinsel birleşmeyi denemeyi dahi düşünemez.

Günümüzde kullanılan güncel vajinismus tanımı: Kadının kendi arzusuna rağmen vajina içerisine cinsel ilişkide penis, onun haricinde de parmak veya diğer yabancı maddeleri alamamasıdır.

Vajinismus aslında yalnızca cinsel ilişki sırasında kendisini göstermez. Vajinismusun başka belirtileri de olabilir.

Vajinismus belirtileri nelerdir?
Vajinismus belirtileri – bulguları herkes için farklı olabilir. Ancak vajinismus belirtileri içerisinde genel olarak cinsel ilişkiye girememe sorunu veya ilişkide oldukça zorlanma vardır.

Vajinismus belirtileri özetle şu şekilde sıralanabilir:

  • Partneri ile cinsel ilişkiden korkma ve hiç birleşmeyi (penetrasyon) dahi deneyememe
  • Cinsel birleşmenin ağrılı ve zor gerçekleşmesi (disparoni)
  • İlişki sırasında bacakları açamama
  • Değişik pozisyonlarda cinsel ilişkiye rahat bir şekilde girememe
  • Cinsel ilişkinin yarım olarak gerçekleşmesi (vajina içine penisin ancak bir kısmının girebilmesi)
  • Vajina içerisine ped veya tampon yerleştirememe
  • Vajina içine parmak sokamama
  • Jinekolojik muayenelerden korkma ve çekinme, masaya çıkamama
  • Vajinal ultrasona girememe, smear testi yaptıramama
  • Vajina içine tedavi amaçlı da olsa fitil türü ilaçlar sokamama gibi şikâyetler vajinismus belirtileri arasındadır.

Vajinismus hastalık mıdır?
Vajinismus aslında bir hastalık değil bir “semptom” yani belirtidir. Ve içsel bir takım sıkıntıların dışsal yansıması olarak yorumlanmaktadır. Aslında vajinismus problemine sahip bayanların pek çoğunda başka korkular (fobiler) da olabilmektedir. Tarafımızdan yaptığımız çalışmalara göre bunlar; kan aldırmak, muayene olmak, diş tedavisi almak, iğne, yükseklik, karanlık, yalnızlık, hastalık, ölüm, kedi, köpek vb. korkular (fobiler) olabilir. Halk arasında vajinismus hastaları “canı tatlı” olarak tabir edilen kesime uyar.

Vajinismus problemine sahip bayanlar cinsel ilişki sırasında son derece ızdırap çekebilirler veya çoğu zaman da cinsel birleşme hiç mümkün olmayabilir. Yani, bir kişinin vajinismus tanısı alabilmesi için ilişki sırasında ağrı olması şartı yoktur. (DSM IV tanı kriterlerine göre)

Vajinismus problemine sahip bayanlar eşleri ile sevişmelerinden zevk alabilir, hatta kendi başına veya eşinin uyarıları ile orgazm olabilirler. Ancak zaman içinde ilişki denemeleri azalmakta, umutsuzluklar ve sıkıntılar artmaktadır. Denemelerin azalması ile birlikte kişilerin cinsel ilişkiden zevk alma azalmakta ve isteksizlik ortaya çıkabilmektedir.

Tedavi olmayan veya olamamış olan çiftler ya kendilerini bu şekilde kabul ederek evliliklerine aseksüel (ilişki olmaksızın) devam edebilmekte veya maalesef boşanmalara gidebilmektedirler.

İlişkide panik atak benzeri durum yaşama vajinismus belirtisidir
Vajinismus problemine sahip bayanlarda ilk zamanlarda rahatlatıcı ve güzel sevişme sonrası eşleriyle birleşme anı geldiğinde kendilerinde “panik atak benzeri bir durum” ortaya çıkmaktadır. Bu durumda aniden heyecanlanıp kadın vücut kaslarını tanımlayamadığı bir korku ile kasar, vajinal ıslanma sona erer,  kalp atışları hızlanır, nefes alış verişleri artar ve kendini geri çekerek bacaklarını kapatıp eşlerini iterek ilişkiye son verir.

Çoğu kez kasılmalar vajinal kaslarla sınırlı değildir. Vajinismusun derecesi ile de bağlantılı olarak kas kasılmaları kalça, karın, bel, sırt, omuz, bacaklar ve hatta ayak parmaklarına kadar yaygın olabilir. Bu nedenle de ilişki denenen günlerden sonra vücudun genelinde veya bir kısmında kas ağrıları görülebilir.

Vajinismusta ortaya çıkan bu bulgular, vücudun ağrı duymaya (veya ağrı duyma korkusuna) karşı kendisini “savunma amacıyla verdiği refleks cevaplar” ile ilişkilidir. Yani beden bilinçdışından aldığı uyaranlar sonrasında kendisine tehdit olarak gördüğü bir olaydan kendisini korumaktadır. Çözüm de bilinçdışına yerleşmiş yanlış bilgi ve inanışların silinerek yerine doğru bilgilerin işlenmesi ile mümkün olacaktır.

Vajinismus tedavisinde kesin tanı deneyimli bir jinekolog tarafından yapılan basit bir jinekolojik değerlendirme sonucunda konur. Son derece kolay, ağrısız ve yalnızca birkaç dakika süren bu jinekolojik muayene masasına yatmak bile pek çok hasta için gereksiz şekilde korkutucu ve rahatsız edici olabilmektedir. Ancak bu jinekolojik değerlendirme ile vajinismusun doğru tanısı konulabilir ve derecelendirmesi yapılabilir. Bu da tedavinin şeklini etkileyecektir.

Vajinismus sıklığı
Vajinismus ülkemizde her 10 kişiden birisinin problemidir. Batılı kaynaklarda daha nadir rastlandığı ileri sürülmüştür (Binde 2 ile yüzde 1 arasındadır).

Vajinismus, ülkemizde cinsel işlev bozuklukları ile kliniklere başvuranlar arasında en sık yer alan problemdir ve % 43-73 arasında görülmektedir. Türk kültüründeki cinsel değerler, cinselliğin anlamı, cinsel ilişkinin tanımı, cinsel işlev bozukluğunun algılanması gibi bazı özelliklerin bu yüksek görülme sıklığında rol oynamış olabileceği belirtilmiştir.

Vajinismus problemine sahip bayanların zaman içerisinde eşlerinde de erken boşalma ve ereksiyon sorunları (sertleşme azlığı) ortaya çıkabilmektedir.

Vajinismus belirtileri gösteren kadınlarda ilk etapta jinekolojik muayene şarttır.
Vajinismus belirtileri gösteren kadınların, öncelikle bir jinekolojik muayeden geçmeleri şarttır. Bu şekilde vajinismusun kesin tanısı konulabilir. Vajinismus tanısı konulduktan sonra da cinsel terapiye geçilmelidir. Çünkü vajinismus profesyonel yardım almaksızın çözümlenemez. Vajinismus tedavisi sonrasında hastalarda yalnızca cinsel korku azalmayacak; jinekolojik muayene olamama, vajinal ultrasona girememe, vajinaya fitil yerleştirememe gibi diğer vajinismus belirtileri de ortadan kalkacaktır.

Vajinismus BelirtileriVajinismus belirtileri içinde en sık tarif edilen durum, cinsel ilişkide birleşme anı geldiğinde bayanın kendisini kasarak, bacaklarını kapatması ve bu şekilde ilişkinin gerçekleşememesi şeklinde kendisini gösterir.

Cinsel ilişki sırasında canı çok acıyan veya daha sıklıkla acıyacağını düşünen kişi kendisini kapatmakta, geriye çekmekte, bacaklarını kapatıp eşini de iterek ilişkiyi bitirmektedir. Bu bölüm içinde vajinismus belirtileri ve değişik görünme şekilleri ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

Vajinismus hastalarının bir kısmı ise ilk geceyi yani ilk ilişki deneyimini yaşamışlar, ancak daha sonrasında ilişkiye giremez hale gelmişlerdir. İlk cinsel ilişki deneyimlerinde kendilerini kasmalarına bağlı olarak canlarının acıması veya kanamalarının olması ilişkiye karşı bir korku oluşturmuştur. Yani kızlık zarı (bekâret) bozulmuş, ancak daha sonraki ilişkilerde kasılmalara bağlı olarak ilişkiler imkânsız hale gelmiştir.

Genital alan ile barışık değildirler

Vajinismus sorunlu bayanların pek çoğu kendi genital bölgeleri ile barışık değildir. O bölgeye kendilerinin veya eşlerinin bakmaları, dokunmaları bile kendilerine hoşnutsuzluk verir. O bölge sanki vücutları içerinde kendilerine ait olmayan, çok özel bir alandır. Hatta sırf bu yüzden genital temizliğini bile korkarak yapan vajinismus hastaları mevcuttur.

Genital alan ile barışık olmamak vajinismus belirtileri arasındadır.

Cinselliğe kapalı olmak da vajinismus belirtileri arasındadır

Vajinismus hastalarının pek çoğu cinselliğe karşı kapalı ve bilgi eksiklikleri ile yetiştirilmiştir. Yanlarında cinsellik ilk ilgili konuşmaların yapılması, hatta belden aşağı fıkraların anlatılması bile çoğu zaman kendilerinde hoşnutsuzluklara neden olmaktadır.

Vajina içine yabancı madde alamama da vajinismus belirtisidir

Vajina içine parmak sokamama, fitil veya tampon yerleştirememe gibi sıkıntılar da vajinismus belirtilerindendir.

Yine vajinismus belirtileri arasında bu soruna sahip kadınların hemen hemen tamamı vajinal muayeneden korkmakta ve çekinmektedirler; vajinal ultrasona giremezler, smear testi yaptıramazlar.

‘Benim canım çok tatlıdır’

Hastaların pek çoğunda muayene olma korkuları hat seviyededir. Çoğu kendilerini “benim canım çok tatlıdır, canım çok kıymetli” diye tarif eder. Dişçi koltuğuna oturmaktan, iğne yaptırmaktan veya kan aldırmaktan dahi korkabilirler. Çok az bir kısmı da kendilerini güçlü görmekte ve bu durumlarının neden başlarına geldiğini bir türlü anlayamadıklarını ifade etmektedirler. Nedenler aysbergin görünmeyen yüzünde yani bilinç altında yatmaktadır.

Vajinismusun kesin teşhisi öncelikle jinekolojik değerlendirmeden geçer…

Vajinismusun kesin tanısı öncelikle yapılacak basit bir jinekolojik değerlendirmeden geçer. 15-20 saniye kadar süren basit bir jinekolojin değerlendirme, jinekolojik muayene masasında yapılır, son derece kolay ve ağrısızdır. Değerlendirmede vajina, kızlık zarı yapısı ve dış genital bölge görsel olarak değerlendirilmektedir. Değerlendirme sırasında her hangi bir alet kullanılmaz.

Bu değerlendirmenin bir amacı da vajinismusun derecesinin saptanmasıdır. Buna göre ne tür bir tedavinin verileceği de önceden kestirilmiş olur. Vajinismusun kesin tanısı için şart olan bu değerlendirme sonrası hastaların tamamı önceden yaşadıkları kaygılarının ne kadar gereksiz olduğunu anlamaktadır. Hatta değerlendirme sonrasında kişilerde kaygılar azalmakta ve derin bir rahatlama ortaya çıkmaktadır.

Özetlemek gerekirse vajinismus belirtileri kişiden kişiye farklılıklar gösterebilmektedir. Ancak vajinismus belirtileri arasında temel ortak özellik genital alan ile ilgili tüm müdahalelerin kişide kaygı ve korku oluşturmasıdır.

Vajinismus Belirtileri Nelerdir? (ÖZET)

  • Cinsel ilişkiye hiç girememe, korku ile kendini bilinçsiz şekilde kasma
  • İlişkide bacakları yeterince açamama, kendini geri çekme ve sonunda bacakları kapatıp eşi iterek ilişkiyi bitirme
  • Her pozisyonlarda değil, yalnızca birkaç pozisyonda ve oldukça çekinerek ilişkinin gerçekleşmesi
  • Zor ve acı çekerek ilişkiye girme (Disparuni)
  • İlişkide penisin vajina içine tam olarak değil de yarım olarak girmesi
  • Vajina içine fitil ve tampon yerleştirememe, parmak sokamama
  • Jinekolojik muayene olamama, vajinal ultrasona girememe, smear testi yaptıramama
  • Cinsellikle ilgili konularda konuşmaktan veya dinlemekten bile kaçınma